ضربه آمریکا به مسیر مالی مسکو–تهران؛ دومین بانک بزرگ روسیه زیر تحریم‌های تازه

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز دوشنبه بانک «وی‌تی‌بی»، دومین بانک بزرگ روسیه، را به‌دلیل کمک به جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریم‌های غرب، هدف تحریم‌های تازه قرار داد و هشدار داد بانک‌ها و شرکت‌های خارجی که همکاری با این بانک را ادامه دهند، ممکن است با تحریم‌های ثانویه روبه‌رو شوند.
به گفته وزارت خزانه‌داری، این بانک تحت کنترل دولت روسیه، طی سه سال گذشته با افتتاح دفاتر بانکی در ایران و برقراری روابط کارگزاری با بانک‌های تحریم‌شده جمهوری اسلامی، مسیرهایی برای گسترش تجارت و هماهنگی مالی میان مسکو و تهران ایجاد کرده است.
راه‌اندازی سامانه تسویه مبادلات با ریال و روبل و تلاش برای جابه‌جایی میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدودشده جمهوری اسلامی، از دیگر فعالیت‌هایی است که وزارت خزانه‌داری به‌عنوان دلایل این اقدام اعلام کرده است.
وی‌تی‌بی پیش‌تر در فوریه ۲۰۲۲، در پی تهاجم گسترده روسیه به اوکراین، تحریم و از نظام دلاری کنار گذاشته شده بود. تحریم‌های تازه مرتبط با جمهوری اسلامی، فشار بر این بانک و خطر مجازات برای مؤسسات خارجی طرف معامله با آن را افزایش می‌دهد. وزارت خزانه‌داری اعلام کرد وی‌تی‌بی اکنون در شمار مؤسسات مالی تحت گسترده‌ترین تحریم‌های جهان قرار دارد.
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، گفت این اقدام بخشی از عملیات «طرد اقتصادی» است و واشینگتن به هدف‌گرفتن و مختل‌کردن فعالیت کسانی ادامه می‌دهد که با حمایت مادی، فناوری یا مالی، امکان تداوم فعالیت‌های تروریستی جمهوری اسلامی را فراهم می‌کنند.
بسنت تأکید کرد وزارت خزانه‌داری هیچ‌گونه حمایتی از جمهوری اسلامی را تحمل نخواهد کرد و به شناسایی، افشا و منزوی‌کردن تسهیل‌کنندگان فعالیت‌های آن ادامه خواهد داد.
این اقدام در ادامه فشار بر واسطه‌های مالی تهران انجام می‌شود؛ فشاری که در هفته‌های اخیر یک بانک سرمایه‌گذاری کوچک ترکیه و شعب بانک مصری «مصر» در امارات را نیز دربر گرفته است. وزارت خزانه‌داری همچنین از برگزاری نشست‌هایی با مؤسسات مالی جهان برای هشدار درباره خطر تحریم‌های ثانویه و کمک به قطع مسیرهای درآمد و شبکه‌های تدارکاتی مرتبط با جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران و گروه‌های نیابتی آن خبر داده است.